Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, kurumun yurt dışında yürüttüğü kalkınma projelerinden tarihi eser restorasyonlarına, Kıbrıs’ta yaşanan katliamların hafızalarda yaşatılmasından Türk dünyasına yönelik çalışmalara kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.
KIBRIS’TAKİ KATLİAMLARIN UNUTULMAMASI İÇİN MÜZE ÇALIŞMASI
Kıbrıs’ta yaşanan katliamların gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çeken Eren, tarihi olayların toplumsal hafızada korunması gerektiğini vurguladı. Eren, özellikle 1974’te Murat Ağa, Atlılar ve Sandallar köylerinde yaşanan katliamın yeterince bilinmediğini düşündüğünü söyledi.
Eren’in aktardığına göre, söz konusu 3 köyde 14 Ağustos 1974’te 126 Kıbrıslı Türk hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenler arasında 66 çocuk bulunduğunu belirten Eren, olayın ardından toplu mezarlara defnedilen kişilerin kimliklerinin yıllar içinde DNA çalışmalarıyla tespit edilmeye başlandığını anlattı.
“TOPLUMSAL HAFIZA İÇİN MÜZELER ÖNEMLİ”
Kayıp Şahıslar Komitesinin çalışmaları kapsamında kimlik tespitlerinin 2017’den bu yana sürdüğünü ifade eden Eren, hayatını kaybedenlerin anısını yaşatmak ve yaşananları gelecek nesillere aktarmak amacıyla müze çalışması gerçekleştirdiklerini söyledi.
Murat Ağa, Atlılar ve Sandallar köylerinde yaşananları anlatan müzenin açılışının 18 Eylül’de Cumhurbaşkanı’nın katılımıyla yapıldığını aktaran Eren, bu yıl kimlikleri tespit edilen 15 şehidin defin törenlerine de üst düzey katılım sağlandığını belirtti. Eren, tarihi olayların unutulmaması için eğitim, aile içi aktarım ve müzelerin önemli bir rol üstlendiğini vurgulayarak toplumsal hafızanın korunması gerektiğini ifade etti.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren“TİKA YALNIZCA İNSANİ YARDIM KURULUŞU DEĞİL”
Anadolu Soruyor programında Millet Haber Ajansı Genel Yayın Yönetmeni Sinan Burhan, Çay TV Genel Müdürü Hasan Yavuz Bakır ve Kanal Fırat Genel Yayın Yönetmeni Zeki Akbıyık’ın sorularını yanıtlayan Eren, kurumun uluslararası faaliyetlerini, Türkiye’nin kalkınma tecrübesini farklı ülkelere aktarma çalışmalarını ve Türk dünyasıyla tarihi ve kültürel bağları güçlendirmeye yönelik projelerini anlattı.
TİKA’nın yalnızca insani yardım faaliyetleri yürüten bir kuruluş olmadığını belirten Eren, eğitim, sağlık, tarım, hayvancılık, kamu altyapısı ve tarihi eserlerin restorasyonu gibi pek çok alanda projeler gerçekleştirdiklerini ifade etti.
“TİKA, ANADOLU’NUN DEĞERLERİNİ DÜNYAYA TAŞIYOR”
TİKA’nın 1992’de kurulduğunu hatırlatan Eren, kurumun kuruluş sürecinin Sovyetler Birliği’nin dağılması ve Balkanlar’daki siyasi değişimlerle yakından ilişkili olduğunu belirtti. Eren, Türkiye’nin başta Türk cumhuriyetleri ve Balkanlar olmak üzere tarihi ve kültürel bağlarının bulunduğu coğrafyalarla ilişkilerini yeniden güçlendirmek amacıyla çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.
TİKA’nın temelinde dayanışma, paylaşma ve başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılık anlayışının bulunduğunu dile getiren Eren, Türkiye’nin tarihi birikimini ve kalkınma tecrübesini farklı coğrafyalara aktarmaya çalıştıklarını söyledi. Eren, “TİKA bu kültür üzerine, bu dayanışma, paylaşma, diğerkamlık ve adalet kültürü üzerine kurulmuş bir kurum” ifadelerini kullandı.
“53 ÜLKEDE 57 OFİSİMİZ VAR”
TİKA’nın çalışma alanlarının yalnızca tarihi eserlerin restorasyonuyla sınırlı olmadığını vurgulayan Eren, kurumun farklı ülkelerin ihtiyaçlarına göre projeler geliştirdiğini belirtti. TİKA’nın 53 ülkede 57 ofisinin bulunduğunu ve her yıl 100’den fazla ülkede faaliyet gösterdiğini aktaran Eren, yılda yaklaşık 1.500 proje gerçekleştirdiklerini söyledi.
Projelerin ilgili ülkelerin resmi kurumlarıyla iş birliği içinde hazırlandığını ifade eden Eren, koordinatörlerin yerel ihtiyaçları belirlemek amacıyla köyleri ve kasabaları ziyaret ettiğini, vatandaşlarla görüştüğünü ve sahada incelemeler yaptığını kaydetti. Projelerin sürdürülebilir olmasının önemine dikkat çeken Eren, “Biz dışarıdan bir göz olarak bakmıyoruz. İçeriden bir göz olarak bakıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
TİKA’nın sağlık, eğitim, tarım ve hayvancılığın yanı sıra kamu kurumlarının altyapısının geliştirilmesi ve Türkiye’nin bilgi birikiminin paylaşılması alanlarında da çalışmalar yürüttüğünü belirten Eren, Türkiye’nin e-Devlet uygulamaları, kamu hizmetleri ve mesleki eğitim konusundaki tecrübelerinin farklı ülkelere aktarıldığını ifade etti.
BALKANLAR’DAN AFRİKA’YA UZANAN PROJELER
TİKA’nın Balkanlar’da eğitimden sağlığa, tarımdan tarihi eserlerin korunmasına kadar geniş bir alanda faaliyet gösterdiğini belirten Eren, Türk cumhuriyetlerinde de tarihi ve kültürel bağların güçlendirilmesine yönelik projeler yürütüldüğünü söyledi.
Afrika’da gerçekleştirilen çalışmaların önemine de değinen Eren, projelerin yerel toplumların kendi imkanlarıyla kalkınmasına katkı sağlamayı amaçladığını kaydetti. TİKA’nın bazı bölgelerde su altyapısının geliştirilmesi, hastanelerin desteklenmesi, diyaliz merkezlerinin kurulması ve sağlık personelinin eğitimi gibi çalışmalar yaptığını anlatan Eren, bu hizmetlerin Türkiye’nin uluslararası ilişkilerine de katkı sunduğunu dile getirdi.
Eren, kurumun faaliyetlerinin Türkiye’nin kalkınma tecrübesini paylaşmasının yanı sıra ülkeler arasında uzun vadeli iş birliği imkanlarını geliştirdiğini ifade etti.
“DÜNYADA GÜÇLÜNÜN HAKLI OLDUĞU BİR SİSTEM VAR”
Uluslararası sistemdeki eşitsizliklere ve adaletsizliklere değinen Eren, dünyada ekonomik gelir dağılımındaki dengesizliklerin ve çatışmaların önemli sorunlar arasında yer aldığını söyledi. Gazze’de yaşananlara da dikkat çeken Eren, uluslararası hukukun ve uluslararası kuruluşların etkinliği konusunda eleştirilerde bulundu.
Türkiye’nin mevcut uluslararası düzenin daha adil bir yapıya kavuşmasını savunduğunu belirten Eren, bu yöndeki çabaların dost ve kardeş ülkelerle dayanışma içinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Eren, Türkiye’nin tarihi ve kültürel geçmişinden aldığı sorumlulukla farklı coğrafyalarda çalışmalar yürüttüğünü belirterek TİKA’nın da bu yaklaşımı somut projelerle hayata geçirdiğini kaydetti.
SREBRENİTSA’DA SOYKIRIM MÜZESİ ÇALIŞMASI
Eren, Bosna-Hersek’in Srebrenitsa kentindeki Potoçari Soykırım Müzesi’ne yönelik çalışmalara da değindi. Srebrenitsa’da yaşananların gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla eski bir akü fabrikasının soykırım müzesine dönüştürülmesine TİKA’nın katkı sunduğunu belirten Eren, bu çalışmalarda kurumun önceki yönetimlerinin ve çalışanlarının emeği bulunduğunu söyledi.
Tarihi olayların yalnızca sözlü anlatımlarla değil, belgeler, müzeler ve eğitim çalışmalarıyla da aktarılması gerektiğini dile getiren Eren, benzer çalışmaların toplumsal hafızanın korunması açısından önem taşıdığını kaydetti. Eren ayrıca Lefkoşa’daki Barbarlık Müzesi’nin yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmalardan da söz etti.
TONYUKUK MÜZESİ ÇALIŞMALARI TAMAMLANMA AŞAMASINDA
Türk dünyasının ortak tarihine ilişkin projeler hakkında da bilgi veren Eren, Moğolistan’daki Tonyukuk Müzesi çalışmalarının tamamlanma aşamasına geldiğini açıkladı. Göktürk döneminin önemli tarihi şahsiyetlerinden Tonyukuk’un adını taşıyan müzenin, yazıtların korunması ve ziyaretçilere daha iyi şartlarda sunulması amacıyla hazırlandığını belirten Eren, projenin Moğolistan Kültür Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütüldüğünü söyledi.
Yaklaşık 3 bin metrekarelik bir alanda hazırlanan müzenin tarihi mirasın korunmasına katkı sağlayacağını ifade eden Eren, müzenin Moğol makamlarına teslim edilmesinin ve uygun bir tarihte geniş katılımlı açılışının yapılmasının planlandığını belirtti. Eren, Orhun Vadisi’ndeki tarihi eserlerin korunmasına yönelik önceki projeleri de hatırlatarak Türkiye’nin Türk dünyasının ortak kültürel mirasına sahip çıkmaya devam ettiğini dile getirdi.
“400’E YAKIN GENCİ YURT DIŞINA GÖNDERDİK”
Gençlerin kamu yönetiminde ve bürokraside görev almasının önemine de değinen Eren, uzmanlık kapasitesinin artırılmasının ve nitelikli gençlerin kamu kurumlarında istihdam edilmesinin Türkiye’nin geleceği açısından önemli olduğunu söyledi.
TİKA bünyesinde staj ve gençlik programları yürütüldüğünü belirten Eren, “Kalkınma Elçileri” programı kapsamında bu yıl 400’e yakın gencin yurt dışındaki TİKA ofislerine gönderildiğini açıkladı. Gençlerin Türkiye’nin farklı ülkelerde yürüttüğü çalışmaları yerinde görmesini amaçladıklarını ifade eden Eren, bu deneyimin gençlerin hem mesleki gelişimine hem de Türkiye’nin uluslararası faaliyetlerini daha yakından tanımalarına katkı sunduğunu kaydetti.
ÜNİVERSİTELERE VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINA DESTEK MESAJI
Programın sonunda üniversitelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve üreticilerin TİKA’ya proje sunup sunamayacağı sorusunu yanıtlayan Eren, yurt dışında gerçekleştirilecek kalkınma projelerine destek sağladıklarını belirtti. Projelerin ikili iş birliğine katkıda bulunması, yerel halkın ihtiyaçlarına cevap vermesi ve Türkiye’nin ilgili ülkelerde daha iyi tanınmasına yardımcı olması gibi kriterlerin önem taşıdığını ifade eden Eren, üniversiteler ve derneklerle çok sayıda proje yürüttüklerini söyledi.
Program, TİKA’nın yurt dışındaki çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerin ardından sona erdi.
